De bewustwording omtrent de impact van single use kunststof afval op het globale ecosysteem lijkt groter dan ooit. Protesten worden georganiseerd, burgeracties worden op touw gezet en beleid wordt aangepast. Het momentum is duidelijk aanwezig om onze plastic gebaseerde economie te herontwerpen maar de vraag is hoe? Een logische strategie om deze uitdaging aan te gaan is recyclage. De meeste kunststof verpakkingen en producten zijn thermoplastisch. Wat betekent dat je ze kan smelten en er nieuw product van kan maken. In regio Limburg worden zachte kunststoffen gesorteerd door bij mensen thuis via de PMD en roze zak. Deze worden ingezameld door Limburg.net en verwerkt door Eco-Oh. De verpakkingen worden verder gesorteerd, gewassen, vermalen en uiteindelijk worden ze opnieuw gesmolten. Zo wordt er bijvoorbeeld straatmeubilair gemaakt van gerecycleerde kunststoffen. In een gesloten systeem zouden kunstof verpakkingen en producten perfect kunnen circuleren. In praktijk loopt het echter vaak mis.

Vaak worden kunststoffen helemaal niet gesorteerd waardoor ze in een natuurlijke omgeving terechtkomen met alle gevolgen van dien. 

Ze worden ook vaak verkeerd gesorteerd waardoor ze in een andere afvalfractie zoals huisvuil terecht komen. Dan worden ze verbrand om aan energierecuperatie te doen. Een proces waarbij heel wat schadelijke stoffen kunnen vrijkomen. 

Wanneer kunstof verpakkingen wel goed gesorteerd en gerecycleerd worden, zijn ze zelden van dezelfde kwaliteit als de oorspronkelijke kunststof. Omdat gerecycleerde kunststoffen vaak verschillende soorten kunststoffen combineren. Hierdoor is er nog steeds een grote vraag naar nieuwe kunststoffen.

Het recyclagesysteem is dus een antwoord op de uitdaging van kunststofafval maar we hebben meer dan één antwoord nodig om het probleem fundamenteel aan te pakken. Onlangs nam de Europese commissie de belangrijke beslissing om ‘single use packaging’ (waar mogelijk)  te bannen. In het Cirkel Sector design lab vragen we ons welke acties ontwerpers kunnen ondernemen? In dialoog met Eco-Oh, Ovam en Limburg.net onderzochten de productdesign studenten van de LUCA School of Arts in Genk welke acties en standpunt zij als ontwerper kunnen opnemen in dit complexe vraagstuk. De milieu impact van elke kunstof verpakking en product wordt immers grotendeels bepaald tijdens het ontwerpproces. Dus de verantwoordelijkheid en invloed van elke ontwerper mag niet onderschat worden.